1 kwietnia 2024 roku to data, która oznacza istotne zmiany w polskich przepisach dotyczących placów zabaw. W życie wchodzi Rozporządzenie zmieniające Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zmiany te zostały wprowadzone jako tzw. pakiet „Stop Patodeweloperce„. Nowe regulacje mają na celu podniesienie standardów bezpieczeństwa i jakości przestrzeni rekreacyjnych dla dzieci, dotyczą także zmian związanych z dostępem osób niepełnosprawnych.

W Rozporządzeniu znalazło się wiele istotnych zapisów dotyczących placów zabaw, które wymienione zostały w słynnym § 40 i które w dalszej części artykułu pokrótce przedstawimy. Przy określeniu wymogów dla placów zabaw sugerowano się odnośnymi Polskimi Normami (czyli z grupy PN-EN 1176) oraz opracowaniem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 2022 r. pt. „Bezpieczny plac zabaw. Poradnik dla administratorów i właścicieli, którego współautorem jest Dominik Berliński z Centrum Kontroli Placów Zabaw.

Najważniejsze zmiany

Po raz pierwszy w polskim prawodawstwie pojawia się zapis dotyczący ogrodzenia placu zabaw! Rozporządzenie stwierdza, że:

Plac zabaw dla dzieci powinien być ogrodzony.

Ogrodzenie powinno mieć wysokość nie mniejszą niż 1,0 m i posiadać furtkę o szerokości co najmniej 1,2 m, nieutrudniającą dostępu osobom ze szczególnymi potrzebami. Powinno odgradzać plac zabaw od drogi, ulicy, parkingu lub ciągu pieszo-jezdnego. W innych przypadkach prawodawca dopuszcza odgradzanie placów zabaw za pomocą żywopłotu. Dotyczy to w szczególności placów zabaw przy szkołach, przedszkolach lub na terenie małych, zamkniętych osiedli, gdzie plac zabaw znajduje się w ramach ogrodzonej działki.

W Rozporządzeniu pojawia się drugi, jeszcze istotniejszy zapis. Brzmi on następująco:

Wyposażenie placu zabaw dla dzieci oraz jego nawierzchnia spełnia wymagania określone w Polskich Normach dotyczących wyposażenia placów zabaw i nawierzchni.

Przy czym Polskie Normy są wymienione w załączniku nr 1 do Rozporządzenia i są to poszczególne części Normy PN-EN 1176.* Zapis ten diametralnie zmienia podejście do zgodności placów zabaw i nawierzchni z Polskimi Normami. Dotychczas nie było wyraźnego powiązania pomiędzy polskim prawem a wymaganiem zgodności z PN-EN 1176, co skutkowało tym, że potrzeba zapewnienia bezpieczeństwa zgodnie z literą normy była często kwestionowana. Obecny zapis niesie za sobą następujące skutki prawne:

  • Każdy nowy plac zabaw oraz jego nawierzchnia muszą być poddane kontroli pomontażowej przed oddaniem do użytku. Przy czym kontrola pomontażowa powinna być wykonana przez osobę kompetentną, niezależną od inwestora i wykonawcy.
  • Badanie nawierzchni w większości przypadków wiąże się z koniecznością wykonania badania amortyzacji wg PN-EN 1177.
  • Każdy plac zabaw musi być poddawany kontrolom okresowym wymienionym w Normie PN-EN 1176-7, czyli rutynowej kontroli wzrokowej, kontrolom funkcjonalnym oraz corocznym głównym. Ważne jest, aby osoby wykonujące te kontrole były kompetentne w sposób przewidziany przez normę PN-EN 1176.
  • Zarządca placu zabaw ma obowiązek zapewnić system zarządzania bezpieczeństwem, co wiąże się prowadzeniem zapisów z wszystkich czynności kontrolnych i konserwacyjnych, a także zapewnieniem pisemnych procedur zarządzania obejmujących środki, które należy podjąć w razie wypadku, pożaru i podobnych zdarzeń. Taki system zarządzania może polegać np. na założeniu i prowadzeniu Cyfrowej Książki Obiektu Rekreacyjnego.

*Uwaga! Prawodawca nie wymienia Normy PN-EN 1176-11, która dotyczy sieci przestrzennych (czyli tzw. linariów), jednak wydaje się to być raczej oczywistym przeoczeniem, niż celowym działaniem. W praktyce nie zmienia to sytuacji, ponieważ już w cz. 1 normy jest informacja o potrzebie zachowania zgodności także z tą częścią.

Na temat pozostałych zmian prawnych można przeczytać TUTAJ.